Fietsen en wandelen door Turijn langs de Po en bezienswaardigheden

Turijn heeft achttien kilometer overdekte arcade

De binnenstad werd vanaf de achttiende eeuw op een raster aangelegd, met volgens de gemeente zuilengalerijen langs de hoofdstraten zodat het hof van Savoye droog en uit de zon kon lopen. Daarvan is nog ongeveer achttien kilometer over, waarvan een groot deel aaneengesloten: van Piazza Castello via de Via Roma naar Piazza San Carlo en verder naar Porta Nuova. Voor wandelaars is dat het praktische punt: je kunt hier bij regen en bij 35 graden lopen zonder nat of gaar te worden. Dit artikel behandelt de routes door de stad en langs de rivier, met afstanden en klimtijden.

Langs de Po loopt een doorgaand pad

De Po stroomt door de stad met parken aan beide oevers en een pad dat over kilometers doorloopt, vrijwel zonder autoverkeer. Het is vlak en verhard, met de Ponte Vittorio Emanuele I en de Ponte Isabella om over te steken; bij de Murazzi, de oude stenen kades onder Piazza Vittorio Veneto, ligt het water vlak naast het pad. Fietsverhuur zit bij het centrum vanaf ongeveer 15 euro per dag en er is een deelfietssysteem. Van het centrum via het Parco del Valentino naar Le Vallere bij Moncalieri en terug is ongeveer 10 kilometer. Dat is met kinderen goed te doen en het is de enige route in de stad waar je niet met verkeer te maken hebt.

Het Parco del Valentino is het oudste openbare park van Italië

Aan de westoever ligt het Parco del Valentino, dat in 1856 openging en als eerste openbare park van het land geldt. Het Castello del Valentino erin is een van de Savoye-residenties die sinds 1997 op de werelderfgoedlijst staan en huist nu de architectuurfaculteit; ernaast ligt de botanische tuin van de universiteit. In hetzelfde park staat het Borgo Medievale uit 1884, een nagebouwd middeleeuws dorp dat voor een tentoonstelling werd gemaakt en is samengesteld uit kopieën van gebouwen uit heel Piemonte. Het dorp is gratis toegankelijk; voor de Rocca erin betaal je enkele euro's. Reken op twee uur voor park en dorp samen.

De Mole Antonelliana is 167 meter hoog

Het gebouw dat het silhouet van de stad bepaalt, de Mole Antonelliana, werd vanaf 1863 door Alessandro Antonelli opgetrokken als synagoge en later door de stad overgenomen. Er zit nu het Museo Nazionale del Cinema in, met een glazen lift die door het midden van de hal naar het uitkijkplatform op 85 meter gaat. Een kaartje voor museum en lift kost rond de 20 euro, alleen de lift ongeveer 10. Het museum is doorgaans van woensdag tot maandag open. Reken op twee tot drie uur; het is een van de weinige musea waar je languit in een stoel naar het plafond ligt te kijken.

De Monte dei Cappuccini ligt op loopafstand

Aan de oostoever, vlak achter de Gran Madre di Dio-kerk, staat op de Monte dei Cappuccini een kerk met klooster en een terras dat over de hele stad uitkijkt, met bij helder weer de Alpen erachter. Het is ongeveer 100 hoogtemeters vanaf de rivier en in twintig minuten te belopen. Toegang is gratis. Bij helder weer in de winter of het vroege voorjaar staat de bergketen scherp achter de stad; in de zomer is er vaker nevel. Ga in de late middag: dan valt het licht op de gevels en op de bergen tegelijk.

De Basilica di Superga bereik je met een tandradbaan

Verder oostelijk staat op 672 meter de achttiende-eeuwse Basilica di Superga met haar koepel, bereikbaar met de tandradbaan die sinds 1884 vanaf Sassi aan de rivieroever omhoog klimt. Een retour kost rond de 9 euro en de rit duurt achttien minuten. Achter de basiliek herinnert een gedenkplaat aan 4 mei 1949, toen het vliegtuig met het complete elftal van Grande Torino tegen deze heuvel te pletter sloeg. Voor wie de stad wil begrijpen, hoort die plek erbij. Boven lopen bospaden over de heuvelrug en er is een terras; in de basiliek liggen de koningsgraven van de Savoye.

Op het dak van het Lingotto ligt een testbaan

In het zuiden van de stad staat het Lingotto, de fabriek waar Fiat tot 1982 auto's bouwde, met op het dak een ovale testbaan waar afgemonteerde auto's rondjes reden. Het gebouw is nu een winkel- en congrescentrum, en de baan is als La Pista 500 ingericht met ruim vijfhonderd plantenbakken. De baan op het dak is toegankelijk en er ligt een tuin naast; op hetzelfde dak zit de Pinacoteca Agnelli met de verzameling van de fabrieksfamilie, voor rond de 15 euro. Met de metro ben je er vanaf Porta Nuova in een kwartier. Voor wie iets anders wil dan kerken en paleizen is dit de eigenaardigste plek van de stad.

Het Museo Egizio is na Caïro de grootste

Aan de Via Accademia delle Scienze staat het Museo Egizio, met een collectie Egyptische oudheden die als de belangrijkste buiten Egypte zelf geldt, opgebouwd vanaf 1824. Er staan complete grafkamers, tientallen sarcofagen en de volledige inboedel van een graf uit de veertiende eeuw voor Christus. Entree kost rond de 18 euro en het museum is dagelijks open behalve maandagochtend. Reken op drie uur. Let op: koop het kaartje online met een tijdslot, want in het weekend en in vakanties staat er een rij tot op straat. Het Palazzo Reale met de koninklijke vertrekken ligt op vijf minuten lopen.

Praktisch

Turijn ligt aan de hogesnelheidslijn, met Milaan op een uur en Rome op vier; de treinen stoppen op Porta Susa en Porta Nuova. Vanaf de luchthaven Caselle rijdt een trein in twintig minuten naar het centrum, en vanuit Nederland vlieg je er in ongeveer twee uur naartoe. Italië betaalt met de euro. April, mei, september en oktober zijn de aangenaamste maanden met 18 tot 26 graden. In juli en augustus loopt het op naar boven de 33 graden en zijn de arcades en de parken de enige leefbare plekken overdag. Let op de milieuzone: rijden in het centrum zonder ontheffing levert boetes op die maanden later thuis aankomen.