Ontdek Valsugana met bergen, meren en thermale bronnen

Valsugana is het dal van de Brenta ten oosten van Trento

Valsugana loopt van de rand van Trento in het westen naar de Venetiaanse vlakte bij Bassano del Grappa in het oosten, met aan de noordkant de porfierrug van de Lagorai en aan de zuidkant kalkbergen. In het dal liggen het Levicomeer en het meer van Caldonazzo. Het is een van de weinige Alpendalen waar je kunt zwemmen in water van 24 graden. Dit artikel behandelt de meren, de bronnen en de bergen, met entreeprijzen, afstanden en seizoenen.

Het meer van Caldonazzo haalt in de zomer 24 graden

Het meer van Caldonazzo is met ongeveer 5,4 vierkante kilometer het grootste dat volledig binnen Trentino ligt. Doordat het ondiep is en op maar 450 meter hoogte ligt, warmt het in juli en augustus op tot 22 tot 24 graden, warmer dan welk ander meer in de streek. De openbare stranden zijn gratis; ligbedden kosten 8 tot 15 euro. Er zijn zeilscholen, surfscholen en een fietspad rond het meer. Voor kinderen is de noordoever de rustigste, met een geleidelijk aflopende bodem.

Het Levicomeer ernaast is dieper en helderder

Twee kilometer verderop ligt het Levicomeer van ongeveer 1,1 vierkante kilometer, dieper en met minder bebouwing eromheen. Het water is er enkele graden koeler. Toegang tot het strandgedeelte kost 3 tot 6 euro per dag, inclusief gebruik van de ligweide. Rond het meer loopt een pad van 4 kilometer, vlak en geschikt voor kinderwagens. In de zomer varen er kleine elektrische boten; huren kost 20 tot 35 euro per uur. Boven het meer staat het kasteel van Pergine.

Het badwater in dit dal bevat ijzer en arseen

De Terme van Levico en Roncegno leveren geen warm water maar koud mineraalwater met een hoog gehalte aan ijzer- en arseenverbindingen, dat vanaf ongeveer 1.500 meter hoogte naar de badhuizen in het dal wordt geleid. Het wordt sinds de negentiende eeuw voor huidbehandelingen gebruikt. Een dagkaart voor het badhuis kost 20 tot 35 euro; ze zijn doorgaans van mei tot oktober open, van negen tot zeven. Let op: dit zijn kuurbaden met een medische inslag en geen recreatieve thermen; voor kinderen is er weinig te doen. In Roncegno zit wel het museum voor volksmuziekinstrumenten.

Bij Arte Sella staan kunstwerken van hout die mogen vergaan

In de Sella-vallei aan de zuidkant staan sinds 1986 onder de naam Arte Sella kunstwerken van takken, stammen en stenen in het bos opgesteld. Ze worden niet geconserveerd: ze vergaan langzaam en verdwijnen uiteindelijk. Entree kost rond de 12 euro en het terrein is van april tot november dagelijks open, doorgaans van tien tot zes. Reken op twee uur voor het parcours van 3 kilometer. Het bekendste werk is de Cattedrale Vegetale, een kerkschip van tachtig levende haagbeuken, geplant zodat de bomen op termijn de gewelven vormen. In Borgo Valsugana ernaast staat Castel Telvana.

De Lagorai-keten heeft nauwelijks liften

De Lagorai-bergen aan de noordzijde zijn van porfier, lopen op tot ruim 2.700 meter en zijn vrijwel niet ontsloten: er zijn geen skiliften van betekenis en de dalen zijn leeg. Wandelen is gratis. De routes zijn 10 tot 20 kilometer met 800 tot 1.400 hoogtemeters, en er staan eenvoudige berghutten waar je voor 30 tot 50 euro overnacht; de Translagorai-route volgt de hele kam. Daar liep in de Eerste Wereldoorlog het front; er liggen loopgraven en stellingen die met bordjes zijn toegelicht.

Langs de Brenta loopt een fietspad van tachtig kilometer

Door het dal loopt een grotendeels autovrij fietspad langs de Brenta-rivier, van het meer van Caldonazzo tot de vlakte bij Bassano del Grappa, ongeveer 80 kilometer met een gering hoogteverschil. Fietsen huren kost 15 tot 25 euro per dag. De trein langs het dal neemt fietsen mee voor enkele euro's, zodat je één richting kunt rijden en terug kunt sporen. Etappes van 25 tot 40 kilometer zijn met kinderen goed te doen; onderweg liggen dorpen met terrassen. Wie klimmen wil, neemt de weg naar de Vezzena-pas met zijn kaas.

Het vioolhoutbos van Paneveggio ligt in een ander dal

Het vaak genoemde bos met de sparren waarvan sinds eeuwen klankhout voor violen wordt gezaagd, ligt niet in Valsugana maar in het park Paneveggio, 50 kilometer noordoostelijk aan de rand van de Dolomieten, over een bergpas. Dat is als dagtocht te doen, maar reken op anderhalf uur rijden enkele reis over een pas die van november tot mei besneeuwd kan zijn. Wie in dit dal blijft, heeft aan de meren, Arte Sella en de kamwandelingen genoeg voor een week.

Praktisch

Vanuit Nederland rijd je in negen tot elf uur; met de trein reis je via München en Verona naar Trento en neem je daar de daltrein. Italië betaalt met de euro en de Brennerroute is tolweg. Juni tot september geeft in het dal 24 tot 30 graden en op 2.000 meter 10 tot 16. Juli en augustus zijn de zwemmaanden en dan zijn de campings vol. In mei en oktober is het rustig en groen, maar zijn de badhuizen en een deel van de hutten dicht. In de winter is dit vooral langlaufgebied.