Tips voor je bezoek aan de Sint-Pieterbasiliek

Bij de Sint-Pieterbasiliek word je op blote schouders geweigerd

De kledingregel geldt voor iedereen: schouders en knieën bedekt, ook bij 35 graden, en dat wordt bij de controle op het plein gehandhaafd. Wie in een mouwloos shirt of korte broek staat, wordt uit de rij gehaald en moet iets kopen bij een van de kraampjes in de zijstraten. Neem een dunne sjaal of een overhemd mee in je tas; dat werkt voor mannen en vrouwen. Petten moeten binnen af en grote tassen en rugzakken gaan in de garderobe. Dit artikel behandelt het bezoek aan de basiliek, met tijden, prijzen en de regels waar mensen op stuklopen. Italië betaalt met de euro.

De koepel beklimmen kost 551 treden of een lift plus 320

Michelangelo ontwierp de koepel, die pas na zijn dood in 1590 werd afgemaakt en van de vloer tot de top van het kruis ongeveer 136 meter haalt. Je kunt hem in twee stappen op: tot het dak met de trap of met een lift, en daarna alleen nog met de trap tussen de twee schillen door. Met de trap kost het rond de 8 euro en met de lift rond de 10; de ingang zit rechts van de voorgevel en gaat om 7.30 uur open. Het bovenste deel van de trap loopt schuin mee met de koepel, is zeer smal en heeft geen uitwijkmogelijkheid, dus dit is niets bij claustrofobie. Vanaf het dak kijk je over de tuinen en het plein, en vanaf de lantaarn over heel Rome.

Ga voor 8.00 uur of na 16.00 uur, dan is de rij kort

De basiliek is gratis en gaat om 7.00 uur open; tussen 9.00 en 17.00 uur staat er een rij voor de beveiliging die over het plein loopt en een tot twee uur kan duren. Op woensdagochtend is er audiëntie en is het plein grotendeels afgezet, waardoor de kerk pas rond het middaguur weer normaal toegankelijk is. Op zondagochtend gaat de kerk pas na de diensten open voor bezoek. In het heilig jaar 2025 lag het bezoek nog aanzienlijk hoger dan gewoonlijk. Een kaartje bestaat niet voor de kerk zelf; wie een rondleiding boekt met voorrang betaalt 25 tot 60 euro en slaat daarmee vooral de wachtrij over.

De huidige kerk staat op een basiliek van keizer Constantijn

Rond het jaar 320 liet Constantijn een kerk bouwen op de plek waar Petrus volgens de overlevering was begraven. Die stond er twaalfhonderd jaar; in 1506 liet paus Julius II hem afbreken voor nieuwbouw, waaraan onder anderen Bramante, Rafaël, Michelangelo en Bernini werkten. De inwijding was in 1626. Het schip is binnen ongeveer 186 meter lang en in de vloer liggen markeringen die tonen waar andere grote kerken van de wereld zouden eindigen. De kerk is daarmee de grootste van Italië, al staat ze formeel in Vaticaanstad en is de kathedraal van Rome de San Giovanni in Laterano, aan de andere kant van de stad.

De Pietà staat sinds 1972 achter glas

Michelangelo maakte dit beeld van Maria met de gestorven Christus in 1499, toen hij vierentwintig was; het is het enige werk dat hij heeft gesigneerd, met zijn naam op de band over Maria's borst. Het staat in de eerste kapel rechts van de ingang. In mei 1972 sloeg een man er met een hamer op in, waarbij de arm en delen van het gezicht werden geraakt; sindsdien staat het achter kogelvrij glas en kom je er niet dichter dan een meter of vijf bij. Boven het hoofdaltaar staat het bronzen baldakijn dat Bernini tussen 1624 en 1633 maakte, ongeveer 29 meter hoog, met brons dat deels uit het Pantheon is gehaald.

Onder de kerk liggen de pausengraven en een Romeinse necropool

In de Vaticaanse Grotten onder de vloer liggen ongeveer honderdvijftig graven, waaronder die van Johannes Paulus II en van een reeks pausen uit de middeleeuwen. Toegang is gratis en de ingang zit binnen in de kerk; reken op een half uur en houd er rekening mee dat het een doorloop in één richting is. Een verdieping dieper ligt de necropool uit de eerste en tweede eeuw, met Romeinse grafhuizen en de plek die als het graf van Petrus wordt aangewezen. Daar kom je alleen met een aanvraag bij de Ufficio Scavi, weken tot maanden vooruit; het kost rond de 13 euro, de groepen zijn klein en kinderen onder de vijftien mogen niet mee.

Een gids helpt vooral bij de rij en de context

De kerk is gratis en zonder gids te bezoeken; wat je met een rondleiding koopt is voorrang bij de controle en uitleg bij wat je ziet, want er hangen binnen vrijwel geen bordjes. Reken op 25 tot 60 euro per persoon voor anderhalf tot twee uur. Goedkoper is een audiogids bij de ingang voor rond de 5 euro. Let op: op het plein spreken mensen je aan met kaartjes die de rij zouden overslaan; de kerk zelf vraagt geen entree, dus wat je koopt is een rondleiding en niet een toegangsbewijs. Vraag altijd wat er precies in zit voor je betaalt.

De obelisk op het plein stond eerst in Egypte

Deze granieten naald van ongeveer 25 meter komt uit Heliopolis, werd in het jaar 37 onder keizer Caligula naar Rome gehaald en stond eeuwenlang naast de oude basiliek. In 1586 liet paus Sixtus V hem naar het midden van het plein verplaatsen, een klus met negenhonderd man, honderdveertig paarden en zevenenveertig lieren die vier maanden duurde. Kijken kost niets en het plein is dag en nacht open. Bernini legde het tussen 1656 en 1667 aan met 284 zuilen in vier rijen; op twee ronde stenen in het plaveisel vallen die rijen precies achter elkaar weg. De obelisk werkt daarnaast als zonnewijzer, met markeringen in het plaveisel voor de zonnestanden.

Praktisch

Metrolijn A stopt bij Ottaviano op tien minuten lopen; een rit kost rond de 1,50 euro. De basiliek is gratis, de koepel kost 8 tot 10 euro en de grotten eronder niets. Wie een mis wil bijwonen kan dat in de zijkapellen, waar dagelijks diensten zijn; dan geldt geen bezoekersrij maar wordt wel verwacht dat je blijft tot het einde. De Vaticaanse tuinen achter de kerk zijn alleen met een rondleiding te bezoeken, voor 33 tot 55 euro inclusief de musea, en niet op zondag en woensdag. April, mei, oktober en november geven 18 tot 26 graden en zijn het aangenaamst; in juli en augustus is het 33 tot 38 graden en staat de rij op het plein zonder schaduw. In januari en februari is het rustig en wacht je zelden langer dan een kwartier.