Bezoek Plitvicemeren en de Velebit-bergen

De Plitvicemeren dalen over acht kilometer honderddertig meter

De zestien meren liggen als een trap achter elkaar, gescheiden door drempels van travertijn die het water zelf afzet; het hoogste meer ligt op ongeveer 636 meter en het laagste op 503. Volgens Unesco staat het park sinds 1979 op de werelderfgoedlijst, als een van de eerste natuurgebieden ter wereld; het is al sinds 1949 nationaal park. Entree kost in juli en augustus rond de 40 euro en in de schoudermaanden ongeveer de helft, met een tijdslot dat je online koopt. Dit artikel behandelt de meren en de Velebit, met entreeprijzen, hoogtes en afstanden. Kroatië rekent sinds 2023 in euro's.

De Veliki slap valt achtenzeventig meter omlaag

Deze waterval aan het onderste eind van de reeks is de hoogste van Kroatië; het water komt van de Plitvica, een zijbeek die over de rand van de canyon stort. In het voorjaar, als de sneeuw smelt, is het debiet het grootst; in augustus valt er soms weinig meer dan een sluier. Over de meren varen elektrische boten en tussen de ingangen rijden pendelbussen; beide zitten bij het kaartje in. Let op: op de houten vlonders geldt eenrichtingsverkeer en in de zomermiddag loop je er stapvoets achter elkaar aan. Zwemmen is overal verboden.

De Velebit is met honderdvijfenveertig kilometer de langste bergketen van het land

De keten loopt van Senj in het noorden tot het achterland van Zadar in het zuiden en scheidt de Lika van de zee; de hoogste top is de Vaganski vrh op 1.757 meter. Volgens Unesco is het hele gebergte sinds 1978 biosfeerreservaat. Wandelen kost niets buiten de nationale parken; in het noordelijke park betaal je rond de 10 euro. Let op: aan de zeezijde is het kaal en is er geen water, aan de landzijde staat beukenbos. Neem alles mee wat je die dag nodig hebt, want onderweg staat hooguit een onbemande berghut.

Op Zavižan staat een weerstation, geen sterrenwacht

Het gebouw op 1.594 meter dat in reisteksten geregeld een observatorium wordt genoemd, is een meteorologisch station dat het hele jaar bemand is, ook als er meters sneeuw ligt. Ernaast liggen een botanische tuin met planten van de Velebit en een berghut waar je voor 15 tot 25 euro per persoon slaapt. Je rijdt er in de zomer naartoe over een smalle bergweg vanaf Krasno, of je loopt er in twee tot drie uur heen. Vanaf hier begint ook het Premužić-pad, tussen 1930 en 1933 met de hand van droge steen gelegd over 57 kilometer, dat de kam volgt met nauwelijks hoogteverschil.

De Paklenica-kloof ligt aan de zeezijde in de provincie Zadar

De twee kloven Velika en Mala Paklenica snijden vanaf de kust de Velebit in; de ingang ligt bij Starigrad, aan de andere kant van de bergkam, in de buurprovincie. In de wand van de Anića kuk, ruim 300 meter hoog, liggen honderden klimroutes, en halverwege de kloof kun je de grot Manita peć in, ongeveer 175 meter lang. Entree kost rond de 10 euro, de grot enkele euro's extra en die is maar op bepaalde dagen open. In de jaren zestig zijn hier de westerns naar de boeken van Karl May opgenomen; de rotsen deden dienst als het Amerikaanse Westen. Vanaf Gospić rijd je er in ruim een uur omheen.

De Barać-grotten liggen bij Rakovica

Deze drie grotten bij Nova Kršlja, in de provincie Karlovac, zijn in de negentiende eeuw beschreven; één ervan is te bezoeken over ongeveer 500 meter gang met druipstenen en botten van holenberen. Binnen is het het hele jaar rond de 9 graden. Entree kost rond de 10 euro en een rondleiding duurt een uur; neem een jas mee, ook in augustus. Vanaf de Plitvicemeren is het 15 kilometer, een kwartier rijden, dus als dagcombinatie werkt het goed.

Boven Senj staat een burcht die de uskoken bouwden

De Nehaj-burcht werd in 1558 opgetrokken op een heuvel van ruim 60 meter boven de stad, door de uskoken: vluchtelingen uit door de Ottomanen bezet gebied die vanuit Senj de zee onveilig maakten. Binnen zit een museum over hun geschiedenis. Entree kost rond de 5 euro en het is van het voorjaar tot het najaar open. Reken op een uur. Senj geldt als de winderigste stad van de kust: de bura slaat hier vanaf de Velebit naar beneden en haalt stoten van meer dan 200 kilometer per uur, waarbij de weg langs de kust voor vrachtwagens en caravans dichtgaat.

In Kuterevo staan weesberen in ruime verblijven

In dit dorp bij Otočac worden sinds 2002 jonge bruine beren opgevangen die hun moeder hebben verloren; ze worden niet losgelaten, omdat ze de mens te goed kennen. Vrijwilligers houden de opvang draaiende. Toegang gaat op vrijwillige bijdrage, ongeveer 5 euro per persoon, en de opvang is van het voorjaar tot het najaar open. Reken op een uur. Let op: dit is geen dierentuin met voorstellingen, en de beren slapen een groot deel van de dag.

In Smiljan staat het geboortehuis van Nikola Tesla

Tesla werd hier op 10 juli 1856 geboren als zoon van een orthodoxe priester; op de honderdvijftigste verjaardag, in 2006, is het erf met het huis en de kerk ingericht als museum, met werkende modellen van zijn wisselstroommotoren en een demonstratie met een teslaspoel. Entree kost rond de 7 euro en kinderen betalen minder; het is dagelijks open. Reken op anderhalf uur. Smiljan ligt 6 kilometer van Gospić, de provinciehoofdstad. Vanaf Zagreb is het 150 kilometer over de snelweg, anderhalf uur; in de winter ligt hier van november tot april sneeuw en zijn de bergwegen dicht.