Schaatsen op het Weissensee, de langste natuurijsbaan van Europa

Op de Weissensee wordt bij vorst het grootste natuurijsvlak van Europa geprepareerd

Het meer is ongeveer 11,5 kilometer lang en bij voldoende kou wordt daarvan enkele vierkante kilometers geveegd en vrijgegeven. Dat is de reden dat Nederlandse schaatsers hier al decennia heen gaan. Of het lukt, hangt volledig van de winter af. Dit artikel behandelt het schaatsen hier, met kosten, seizoenen en de veiligheidsregels die niet vrijblijvend zijn.

De ijsdikte wordt dagelijks gemeten en per vlak vrijgegeven

Een ijsmeester boort en meet elke dag op vaste punten; volgens de baanorganisatie gaat een vlak pas open bij minstens 15 centimeter. Die metingen worden dagelijks bekendgemaakt. Schaatsen op de vrijgegeven banen is gratis of kost enkele euro's per dag; schaatsen huren 10 tot 20 euro. Ga nooit buiten de gemarkeerde banen: daar wordt niet gemeten, en bij de inlopen van beken en boven onderwaterbronnen blijft het ijs structureel dunner.

Sinds 1989 wordt hier een alternatieve elfstedentocht gereden

Nederlandse organisatoren houden op dit meer een toertocht van 200 kilometer, verdeeld over ronden, met duizenden deelnemers. Het is in Nederland ontstaan omdat de eigen tocht al sinds 1997 niet meer is verreden. Inschrijven kost 100 tot 200 euro en gaat maanden vooruit; accommodatie in die weken is dan al weg. De tocht gaat alleen door als het ijs het toelaat en wordt anders verkort of afgelast. Kijk de aankondigingen na voordat u boekt.

De baan is een rondje en geen doorgaand traject

Anders dan bij een tocht over kanalen schaatst u hier ronden over hetzelfde meer. Een volledige lus over de lengte en terug is ongeveer 20 kilometer. Dat heeft een voordeel: u bent nooit ver van de kant en er staan koek-en-zopiekramen langs de baan. Reken op 3 tot 6 euro voor warme chocolade of soep. Wie 200 kilometer wil rijden, doet dat dus in tien ronden, en dat vraagt een ander soort uithoudingsvermogen dan een tocht van A naar B.

Bij volle maan wordt er 's avonds geschaatst

Op enkele avonden per winter blijft een deel van de baan bij helder weer open tot in de avond, met de bergen als silhouet en het ijs verlicht door de maan. Toegang is gratis of kost enkele euro's en die avonden zijn er hooguit een handvol per winter. Let op: kleed u warmer dan u denkt nodig te hebben: 's avonds zakt het hier naar min 10 tot min 20 graden en op het ijs staat vrijwel altijd wind. Neem een lamp mee en blijf op de verlichte of gemarkeerde stukken.

Het ijs is zwart, hard en snel

Doordat het meer op ruim 900 meter ligt en er weinig sneeuw op valt, ontstaat er vaak doorzichtig natuurijs waarin u de bodem of luchtbellen ziet. Dat schaatst uitzonderlijk snel, maar het is ook hard bij een val. Een helm en polsbeschermers zijn hier gewoon verstandig, zeker als u niet gewend bent aan noren op natuurijs. Bij scheuren en klapijs hoort u het kraken; dat is bij dik ijs normaal, maar meld het bij de baanwacht.

Het seizoen loopt doorgaans van eind december tot begin maart

Wanneer het ijs betrouwbaar is, verschilt per jaar. In zachte winters gaat een deel van de baan pas laat open of helemaal niet. Boek daarom accommodatie die ook zonder ijs de moeite waard is: er zijn langlaufloipes, winterwandelpaden en een kabelbaan naar de alm. Een dagpas voor het kleine skigebied in de buurt kost 35 tot 50 euro. Kijk de ijsberichten na voor u vertrekt; ze worden dagelijks bijgewerkt.

Wat u meeneemt bepaalt of het een leuke dag wordt

Op het ijs is er geen beschutting en de temperatuur ligt overdag rond het vriespunt tot min 10, met wind erbij. Neem gelaagde kleding, handschoenen, een muts, een zonnebril en zonnebrand mee: op ruim 900 meter met sneeuw eromheen is de weerkaatsing sterk. Schaatsen huren kan ter plekke voor 10 tot 20 euro per dag, maar de maten zijn in de drukke weken beperkt; eigen schaatsen meenemen is verstandiger.

Praktisch

Vanaf de Nederlandse grens rijdt u tien tot twaalf uur; vanaf Villach bent u er in een uur. Winterbanden zijn in Oostenrijk verplicht bij winterse omstandigheden en de weg naar het meer klimt stevig. Oostenrijk betaalt met de euro. December tot maart geeft overdag min 5 tot plus 3 graden. Reserveer accommodatie ver vooruit voor de weken van de toertochten, want dan is het hele dal volgeboekt. Buiten die weken is het er in de winter juist opvallend rustig.