Lokale gastronomie aan de Costa Dorada, proef Catalonië

Paella en fideuà komen niet uit Catalonië

Beide gerechten komen uit de regio Valencia, ten zuiden hiervan: de rijstschotel uit de rijstvelden bij het meer bij Valencia en de variant met dunne pasta uit een havenstadje aan diezelfde kust. Ze staan hier op elke kaart, maar het zijn geen Catalaanse gerechten. Wat hier wel vandaan komt, is een reeks eigen gerechten met een eigen seizoen. Dit artikel behandelt die, met prijzen, maanden en openingstijden.

De gegrilde uien uit het binnenland eet u alleen tussen november en april

Uit een stadje in het binnenland komt een winterui die op wijnranken wordt geroosterd tot hij zwart is, waarna u het buitenste vel eraf trekt en het binnenste in een notensaus doopt. U krijgt er een slabbetje bij en u eet met de handen. Een maaltijd met die uien, vlees van de grill en wijn kost 30 tot 45 euro per persoon en gaat op reservering, van november tot april. In januari wordt er in dat stadje een feest omheen gehouden. Buiten die maanden zijn ze er niet, hoe vaak het ook wordt aangeboden.

De notensaus die erbij hoort komt uit de havenstad

Die saus, van geroosterde paprika, amandelen, hazelnoten, brood en olijfolie, is in de havenstad aan deze kust ontstaan als vissersgerecht. Hij hoort niet alleen bij de uien maar ook bij een visstoofpot. In de restaurants aan de haven kost die stoofpot 22 tot 35 euro per persoon. Elk voorjaar wordt er in de stad een wedstrijd gehouden waarbij koks hun versie voorleggen. Let op: elke familie heeft een eigen recept en de verschillen zijn groot; de saus uit een potje in de supermarkt is een ander product.

De olijfolie uit het klifdorp heeft een eigen herkomstbenaming

Uit de heuvels rond een gehucht in het binnenland komt volgens het herkomstregister olijfolie van de arbequina-olijf, met een beschermde benaming sinds 1979. Die olijf is klein en geeft een milde, zoetige olie. Bij de coöperaties in de dorpen koopt u een fles van een halve liter voor 8 tot 15 euro; er zijn rondleidingen door de persen voor 5 tot 12 euro, doorgaans van maandag tot vrijdag van 9.00 tot 14.00 uur. De oogst is in november en december, en dan is de olie het versst.

De wijnstreek in de bergen ligt op leisteen

Vijftig kilometer landinwaarts liggen wijngaarden op steile leisteenhellingen waar met de hand wordt geoogst. Het is een van de twee Spaanse streken met de hoogste herkomstbenaming. Een proeverij op een wijngoed kost 20 tot 40 euro per persoon en gaat op afspraak, van dinsdag tot zaterdag. Een fles kost bij de producent 25 tot 60 euro. Reken op anderhalf uur per bedrijf en op 10 tot 30 kilometer tussen de dorpen; het openbaar vervoer komt er nauwelijks.

De cava komt grotendeels uit een streek verderop

De mousserende wijn met de tweede gisting op fles wordt in een gebied gemaakt dat deels in deze provincie ligt, maar waarvan het hart een uur noordelijker in de provincie Barcelona zit; daar staan de grote kelders. Een rondleiding met proeverij kost daar 15 tot 30 euro en duurt anderhalf uur, van dinsdag tot zondag. Dichter bij deze kust zijn kleinere producenten die eveneens cava maken. Vraag naar de herkomst als u specifiek een fles uit deze streek zoekt.

Het gebrande custardnagerecht heeft een eigen feestdag

Het nagerecht van custard met een korst van gebrande suiker wordt hier van oudsher op 19 maart gegeten, de naamdag van Jozef. In de banketbakkerijen staat het dan in stapels klaar. Een portie kost in een restaurant 4 tot 7 euro. Het verschil met de Franse variant is dat de custard hier met maizena wordt gebonden en met citroen en kaneel wordt gearomatiseerd, en dat hij koud wordt gegeten met een warme korst. In diezelfde week staan er ook wafels met pijnboompitten in de bakkerijen.

In de handelsstad in het binnenland drinkt men vermout voor het eten

In diezelfde negentiende-eeuwse stad ontstond een traditie van gekruide versterkte wijn, die daar nog altijd in vaste bars uit het vat wordt getapt. Rond het middaguur, voor de lunch, is het er vol. Een glas kost 2,50 tot 4 euro en wordt geschonken met een olijf en een schijf sinaasappel. Er is een museum over de geschiedenis van die drank, voor enkele euro's, van dinsdag tot zondag. Dit is een gewoonte van de streek zelf en geen toeristische bezigheid; op zondag om 12.00 uur ziet u dat het best.

Praktisch

Vanuit Nederland vliegt u in ongeveer twee uur op Barcelona of Reus. Spanje betaalt met de euro. Houd rekening met de eettijden: warm eten gaat tussen 13.30 en 15.30 uur en 's avonds pas vanaf 20.30 uur; daarbuiten is de keuken dicht. Een dagmenu met voorgerecht, hoofdgerecht, brood, drinken en nagerecht kost doordeweeks tussen de middag 14 tot 20 euro en is de goedkoopste manier om hier goed te eten. In het weekeinde wordt dat menu vrijwel nergens geserveerd.