De Belgische Kust, van bruisende badplaatsen tot rustige stranden

De Belgische kust is 67 kilometer lang en heeft één tram over de hele lengte

Van De Panne aan de Franse grens tot Knokke-Heist aan de Nederlandse rijdt de Kusttram, volgens de vervoerder de langste tramlijn ter wereld, met zo'n zeventig haltes en een rit van tweeënhalf uur van eind tot eind. Een dagkaart kost rond de 8 euro. Dat maakt alle badplaatsen zonder auto bereikbaar. Dit artikel behandelt ze een voor een, van Oostende tot Bredene, met prijzen, afstanden en het karakter per plaats.

Oostende is de grootste en heeft een vissershaven midden in de stad

Oostende telt rond de 72.000 inwoners en is de enige plaats aan deze kust met een echte binnenstad, een station en een haven waar dagelijks vis wordt aangevoerd. Aan de Visserskaai staan kraampjes waar garnalen en gefrituurde vis voor 5 tot 15 euro over de toonbank gaan. Het zeilschip Mercator in het dok en de oude IJslandtrawler Amandine zijn te bezoeken voor 5 tot 10 euro, doorgaans van tien tot vijf. Reken op een dag. In de stad staan verder het Kursaal en de Belle Époque-wijk, en Mu.ZEE toont het werk van James Ensor, die hier geboren is.

In De Haan mocht nooit hoogbouw komen

De Haan is de enige badplaats waar de villawijk uit het begin van de twintigste eeuw, de Concessie, als geheel beschermd is; daardoor staan er lage huizen met torentjes in plaats van appartementsblokken, tot aan het oude tramstation aan de Zeedijk. Rondlopen is gratis en er loopt een bewegwijzerde wandeling van 3 kilometer langs de villa's. Albert Einstein woonde hier in 1933 enkele maanden voordat hij naar Amerika vertrok; bij zijn villa staat een gedenkplaat. Het strand is breed en er is weinig horeca, wat precies de reden is om er te zijn.

Bij Knokke-Heist ligt het Zwin met een eigen bezoekerspark

In de noordoosthoek, tegen de Nederlandse grens, ligt het Zwin, een inham waar zeewater bij vloed het land in loopt en waar zoutminnende planten groeien. Het Zwin Natuur Park kost 12 tot 16 euro voor volwassenen en minder voor kinderen; het is doorgaans van tien tot zes open, in de winter korter. Reken op drie uur. Vanaf de kijkhutten zie je de trekvogels die hier in april, mei en september bij duizenden neerstrijken op hun tocht tussen Afrika en het noorden.

Blankenberge heeft een pier uit de negentiende eeuw

De pier van Blankenberge steekt enkele honderden meters de zee in; de eerste dateert uit 1894 en de huidige uit de jaren dertig, herbouwd na brand en oorlogsschade. Erop lopen is gratis. In de plaats zit Sea Life met entree van 20 tot 28 euro, dagelijks open van tien tot vijf. Let op: dit is de drukste familiebadplaats van de kust; in juli en augustus staan de dijk en het strand vol en zijn de terrassen tot laat bezet. Tussen Blankenberge en Zeebrugge liggen de Fonteintjes, een smalle duinstrook met vijvers en een vlak wandelpad.

De Panne heeft het breedste strand en het meeste duin

In de zuidwesthoek is het strand bij eb tot 250 meter breed en kurkdroog vlak, waardoor er met zeilwagens over het zand wordt gereden. Een uur strandzeilen kost 25 tot 45 euro per persoon, met lessen vanaf een jaar of twaalf. Achter het strand ligt De Westhoek, een duingebied van ruim 340 hectare met open zandvlaktes, sinds 1957 beschermd en gratis toegankelijk. Let op: bij aflandige wind waaien opblaasboten hier in enkele minuten de zee op.

In Oostduinkerke vissen ze te paard op garnalen

In Oostduinkerke rijden enkele vissers met trekpaarden door de branding om garnalen te vangen, een gebruik dat in 2013 op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed werd geplaatst. Het zijn er nog maar een handvol, en het is de enige plek ter wereld waar het gebeurt. Kijken is gratis; de vangst hangt af van het getij, dus de tijden wisselen per dag en staan bij de dienst voor toerisme. In het dorp staat het visserijmuseum NAVIGO met entree van 8 tot 12 euro, van dinsdag tot zondag open. Reken op twee uur. In het naburige Koksijde ligt het Abdijmuseum Ten Duinen.

Nieuwpoort heeft de grootste jachthaven van deze kust

Aan de monding van de IJzer liggen enkele duizenden ligplaatsen. Bij die monding staat de Ganzepoot, het sluizencomplex dat in oktober 1914 werd gebruikt om de polders onder water te zetten en zo het Duitse leger tot staan te brengen; ernaast staat het monument voor koning Albert I. Het complex is vrij te bekijken. Op de oostoever ligt de IJzermonding, een natuurgebied van rond de 130 hectare waar zeehonden op de zandplaten liggen. Toegang is gratis en er lopen paden van 2 tot 5 kilometer.

Zeebrugge is vooral haven, met een strand ernaast

Zeebrugge is een van de grootste havens van het land, met containerterminals, autoschepen en vrachtveerboten. Aan de westkant ligt een breed strand met een dijk; dat is gratis en er is toezicht in het seizoen. Let op: de haven bepaalt hier het beeld, en het maritieme themapark met de onderzeeboot en het lichtschip is al jaren gesloten, dus reken daar niet op. Wie rust zoekt zit in De Haan of Bredene beter; Bredene heeft als enige van de kust een naaktstrand en veel campings. Wie naar Engeland wil, vaart tegenwoordig vanuit Calais of Duinkerke.

Praktisch

Vanuit Rotterdam rijd je in twee uur en met de trein via Brugge ben je er in tweeënhalf uur. België betaalt met de euro en aan de kust is vrijwel overal betaald parkeren, 1 tot 3 euro per uur. Juni tot september geeft 18 tot 24 graden en zeewater van 16 tot 19 graden. Het verschil tussen eb en vloed is hier ongeveer 4 meter, waardoor het strand twee keer per dag sterk van breedte verandert; kijk de getijtabel na als je ver het strand op loopt.