Wandelen langs de krijtkust en door het binnenland

Montreuil-sur-Mer ligt al eeuwen niet meer aan zee

Het ommuurde stadje Montreuil-sur-Mer dankt zijn naam aan de zee, maar de monding van de Canche is dichtgeslibd en het ligt nu ongeveer 13 kilometer landinwaarts. De naam is gebleven; het water niet. Rondlopen kost niets. Dit artikel behandelt het wandelen langs de Opaalkust en in het binnenland van Hauts-de-France, met afstanden, getijden en de regels die hier echt gelden.

Over de wallen van dat stadje loop je in een uur rond

De vestingmuur van Montreuil met zijn bastions is in de zestiende en zeventiende eeuw aangelegd en meet ruim 3 kilometer; er loopt een pad overheen, grotendeels onder de bomen, met uitzicht over het Canchedal. Rondlopen is gratis en het pad is dag en nacht open. De Citadel kost 5 tot 8 euro en is van woensdag tot maandag van 10.00 tot 17.30 uur open. Reken op twee uur voor stadje en wallen samen. Victor Hugo liet hier een deel van Les Misérables spelen, wat het stadje elke zomer een openluchtvoorstelling oplevert.

Over Cap Blanc-Nez loopt het kustpad vlak langs de rand

Cap Blanc-Nez is een krijtwand van ongeveer 134 meter, dezelfde laag als de witte kliffen aan de Engelse overkant. Het pad loopt over de bovenrand, met zicht op het Nauw van Calais en bij helder weer op Engeland. Wandelen is gratis, parkeren kost 3 tot 6 euro. Reken op lussen van 5 tot 12 kilometer vanaf Escalles of Wissant. Let op: de rand kalft af en de hekken staan met opzet ver van de afgrond, want er vallen elk jaar stukken klif naar beneden. Blijf erachter, ook voor een foto.

Cap Gris-Nez is lager en bestaat uit zandsteen

Cap Gris-Nez haalt ongeveer 45 meter en bestaat uit grijze zandsteen en klei, vandaar de naam. Hij ligt op 34 kilometer van Engeland en is daarmee het dichtste punt bij de overkant; boven op de kaap staat het uitkijkstation dat de scheepvaart in de gaten houdt. Toegang is gratis. Vanaf het pad zie je het verkeer in een van de drukste zeestraten ter wereld, waar volgens de vaartdienst dagelijks honderden schepen passeren. Reken op een lus van 6 kilometer over de graslanden en langs de oude bunkers. Samen vormen de twee kapen het Grand Site des Deux-Caps.

De Baai van de Somme steek je alleen met een gids over

In de Baai van de Somme valt bij eb een zandvlakte van duizenden hectaren droog, met geulen die zich verleggen en plekken met drijfzand. Oversteken op eigen houtje is levensgevaarlijk; het water komt sneller op dan je loopt. Een tocht met een erkende gids kost 12 tot 25 euro per persoon en duurt drie tot vier uur, vanaf Le Crotoy of Saint-Valery-sur-Somme. In de baai ligt de grootste zeehondenkolonie van Frankrijk; houd 300 meter afstand. Let op: de gidsen plannen op het tij, dus de vertrektijden wisselen per dag en staan pas een week vooruit vast.

In het moeras bij Saint-Omer vaar je tussen de moestuinen door

Het Marais audomarois bij Saint-Omer is het laatste moeras van Frankrijk waar nog beroepsmatig groente wordt geteeld; honderden percelen zijn alleen over water bereikbaar. Sinds 2013 is het gebied een UNESCO-biosfeerreservaat. Een tocht met een bacôve, de brede platte boot van de tuinders, kost 10 tot 18 euro per persoon en duurt een uur. Langs de randen lopen wandelpaden van 3 tot 12 kilometer. Er broeden roerdompen en purperreigers, dus blijf op de paden en houd je hond aan de lijn. De bloemkool uit dit moeras staat op de markt van Saint-Omer.

Het bos van Compiègne heeft een open plek met een treinwagon

De Forêt de Compiègne beslaat ruim 14.000 hectare en herbergt de Clairière de l'Armistice, de open plek waar in november 1918 de wapenstilstand werd getekend en in juni 1940 de Franse capitulatie, beide keren in een treinwagon. Het museum kost 8 tot 12 euro en is van woensdag tot maandag van 10.00 tot 18.00 uur open. Wandelen in het bos is gratis, met routes van 5 tot 20 kilometer over brede lanen die als jachtpaden zijn aangelegd. Let op: de wagon die er nu staat is niet de originele; die is in 1945 in Duitsland vernietigd. Wat je ziet, is een zusterwagon uit dezelfde serie.

De heuvels van de Avesnois zijn hagenlandschap

In het oosten van de streek ligt het Parc naturel régional de l'Avesnois: glooiende weiden met houtwallen, boomgaarden en dorpen van blauwe steen. Het is een van de weinige heuvelstreken van Noord-Frankrijk, met de Monts de Baives als hoogste punt. Wandelen is gratis en er lopen routes van 6 tot 18 kilometer met 200 tot 400 hoogtemeters. Hier komt de Maroilles vandaan, een zachte kaas met een oranje korst die in de kelder wordt gewassen; een stuk kost 5 tot 12 euro bij de maker, doorgaans van 9.00 tot 12.00 uur. Let op: die verkoop aan huis stopt om het middaguur en begint op zondag vaak helemaal niet.

Langs de Somme lopen bewegwijzerde herdenkingsroutes

Door het gebied van het offensief van 1916 lopen routes langs begraafplaatsen, kraters en bewaard gebleven loopgraven. Bij Thiepval staat het Memorial met ruim 72.000 namen van vermisten, bij Beaumont-Hamel liggen de loopgraven van het Newfoundland Memorial nog in het gras. Toegang is gratis en de terreinen zijn overdag open. Reken op routes van 5 tot 15 kilometer. Let op: op de akkers komt jaarlijks nog munitie boven, de zogeheten ijzeren oogst, en enkele terreinen zijn daarom afgezet. Blijf op de paden en raak niets aan wat je in de grond ziet liggen.

De dorpen in het binnenland liggen dicht bij elkaar

Tussen de Opaalkust en de heuvels liggen dorpen met witte huizen en een kerk op een hoogte, op 4 tot 8 kilometer van elkaar, veel ervan binnen het Parc naturel régional des Caps et Marais d'Opale. Vanaf Guînes en Wissant lopen paden het binnenland in. De routes tussen die dorpen zijn 8 tot 15 kilometer lang en gaan over veldwegen. Let op: onderweg is vaak geen café open, want de dorpsherbergen sluiten doordeweeks buiten de lunchuren. Neem eten mee en reken erop dat je pas in het volgende dorp weer iets vindt.

Praktisch

Vanuit Nederland rijd je in drie tot vier uur naar de Opaalkust; tol kost 15 tot 30 euro enkele reis vanaf de Belgische grens. Frankrijk betaalt met de euro en in de dorpen is contant geld nog vaak nodig. Het kustpad, het GR-pad langs de zee, loopt van Calais tot voorbij de Baai van de Somme. April tot oktober geeft 14 tot 24 graden. Het regent hier vaker dan in het zuiden van Frankrijk, dus neem waterdichte schoenen mee: de kleipaden in het binnenland blijven na regen dagenlang modderig. Let op: op de kapen waait het vrijwel altijd en het weer slaat binnen het uur om.