Historische stadjes en dorpen in Noord-Frankrijk

Montreuil-sur-Mer ligt niet meer aan zee

Montreuil-sur-Mer heette in de middeleeuwen naar de zee, maar de baai van de Canche is dichtgeslibd en het water ligt nu ruim 12 kilometer verderop. De naam bleef staan, de haven verdween. Het stadje heeft nog een wal van ongeveer 3 kilometer die je helemaal kunt rondlopen. Dit artikel behandelt de stadjes en dorpen van Noord-Frankrijk, met entreeprijzen, openingstijden en afstanden.

Over die wal loop je in een uur rond het hele stadje

De vestingwerken uit de zestiende en zeventiende eeuw omsluiten de kern volledig, met de citadel aan de westkant. Je loopt bovenop, tussen de bomen, met uitzicht over de daken en het Canchedal. Rondlopen is gratis en de wal is dag en nacht toegankelijk; de citadel kost rond de 5 euro en is van woensdag tot maandag van 10.00 tot 17.30 uur open. Reken op twee uur. In juli en augustus wordt er 's avonds een openluchtspel opgevoerd naar Les Misérables van Victor Hugo, dat voor een deel in dit stadje speelt.

Cassel is geen bergdorp maar ligt op 176 meter

De Casselberg is met 176 meter het hoogste punt van Frans-Vlaanderen, en dat is genoeg voor uitzicht over de hele vlakte tot in België. Bovenop staan een houten molen en de Grand-Place met keien. Rondlopen kost niets; de molen is in het seizoen op vaste middagen te bezoeken voor enkele euro's en in het Musée de Flandre zit de streekcollectie. Reken op anderhalf uur. In Cassel en de omliggende plaatsen worden bij de kermissen reuzen van riet en doek rondgedragen; volgens UNESCO staat die traditie sinds 2008 op de lijst van immaterieel erfgoed.

Bergues aan de Belgische grens ligt in de polder

Bergues, bekend geworden door een Franse film uit 2008, heeft een muur met poorten en een belfort van 54 meter met een beiaard. Het ligt in vlak polderland en niet in de bergen, ondanks wat de naam suggereert; bij de Sint-Winoksabdij staan nog twee torens overeind. De beiaard speelt op vaste tijden en het beklimmen van de toren kost enkele euro's, van dinsdag tot zondag. Rondlopen langs de wallen is gratis en duurt drie kwartier. Let op: sinds die film is het aantal bezoekers verveelvoudigd en in het weekeinde is het er vol. Duinkerke ligt op 10 kilometer.

De pleinen van Arras zijn Vlaams en niet Frans

De Grand-Place en de Place des Héros in Arras tellen samen ruim 150 gevels met trapgevels en zuilengalerijen, die na de verwoesting in de Eerste Wereldoorlog steen voor steen zijn herbouwd naar het zeventiende-eeuwse voorbeeld. Rondlopen kost niets. Onder de pleinen liggen de boves, middeleeuwse kelders die in de oorlog als schuilplaats en kazerne dienden; een rondleiding kost rond de 8 euro en gaat dagelijks. Het belfort van 75 meter is met een lift te beklimmen voor rond de 3 euro en staat sinds 2005 op de werelderfgoedlijst.

Le Touquet is als badplaats voor Britse gasten gebouwd

De villawijk achter het strand van Le Touquet-Paris-Plage is tussen 1900 en 1939 aangelegd voor Britse en Parijse gasten, met huizen in vakwerk, baksteen en art deco tussen de dennen, veel ervan van architect Louis Quételart. Er staan er ruim achthonderd. Rondlopen kost niets en er is een gratis wandelroute langs de bijzonderste. Reken op twee uur. Het strand is er kilometers lang en op het brede zand wordt met zeilwagens gereden; een les kost 30 tot 45 euro. Let op het getij, want het water trekt hier honderden meters terug.

In de baai bij Saint-Valery-sur-Somme liggen zeehonden

De monding van de Somme vormt een baai die bij eb grotendeels droogvalt, met zandbanken waarop volgens de natuurbeheerder honderden zeehonden liggen; het is een van de grootste kolonies van Frankrijk. Vanuit Saint-Valery-sur-Somme vertrok Willem de Veroveraar in 1066 naar Engeland. Kijken vanaf de dijk is gratis. Begeleide wandelingen over het slik kosten 12 tot 20 euro per persoon en gaan op getijtijden, niet op klokvaste uren. Let op: ga nooit zelf de baai in, want het water komt via geulen van meerdere kanten terug. Langs de baai rijdt een stoomtreintje voor rond de 15 euro; de vissersbuurt Courtgain ligt boven de haven.

Gravelines heeft een stervormige gracht van Vauban

Gravelines aan de kust is in de zeventiende eeuw door Vauban, de vestingbouwer van Lodewijk XIV, omgebouwd tot een ster met wallen, grachten en sluizen waarmee het land onder water kon worden gezet. Rondlopen op de wallen kost niets en het is dag en nacht toegankelijk. In het arsenaal zit het Musée du Dessin et de l'Estampe originale voor rond de 5 euro, van woensdag tot zondag. Reken op twee uur. De stervorm is vanuit de lucht het duidelijkst, maar op de grond zie je de sluizen en de bastions nog compleet.

Praktisch

Vanaf de Nederlandse grens rijd je in twee tot drie uur; met de trein ben je vanaf Rotterdam in twee uur in Rijsel en van daaruit rijden stoptreinen naar Arras, Bergues en de kust. Frankrijk betaalt met de euro. April tot oktober geeft 14 tot 24 graden. Let op de openingstijden: in de kleinere plaatsen sluiten winkels en musea tussen 12.30 en 14.00 uur en zijn ze op maandag dicht. In de zomer worden in vrijwel elk stadje kermissen met reuzenoptochten gehouden; die data staan vooraf online.