Wandelen in Parque Natural de los Collados del Asón

Dit park is klein, steil en nat

In het oosten van Cantabrië ligt het Parque Natural de los Collados del Asón, ruim 4.500 hectare dat in 1999 werd ingesteld rond het brongebied van de Asón. De Picón del Fraile komt tot 1.625 meter en de dalen liggen op 300 meter, dus vrijwel elke wandeling is een klim. Er valt hier 1.600 tot 2.000 millimeter regen per jaar, meer dan waar dan ook in Spanje. Dat verklaart het groen, de watervallen en de mist. Dit artikel behandelt de routes rond Soba en Ramales de la Victoria, met hoogteverschillen, looptijden en de risico's van dit soort kalksteen.

De Asón begint in een waterval van vijftig meter

De bron ligt niet in een bronnetje maar in een waterval die in een reeks sprongen ongeveer vijftig meter naar beneden komt, in de volksmond de Cola de Caballo genoemd. Bij de bergweg boven La Gándara ligt een uitkijkpunt met gratis parkeerplaats waar je er recht op kijkt. Vanaf daar loop je in ongeveer anderhalf uur heen en terug naar de voet, met rond de 200 hoogtemeters. Na regen is dat het mooiste moment; in een droge augustus valt er soms nauwelijks water. Kom dus niet in de nazomer voor deze wandeling alleen.

Onder je voeten ligt het Sistema del Gándara

Het kalksteen is hier over honderden kilometers uitgesleten tot gangen en schachten. Speleologen hebben in het Sistema del Gándara volgens de onderzoeksgroepen meer dan 300 kilometer gang in kaart gebracht, met ruim 700 meter verval, en onder de Monte Ranero bij Ramales ligt in de Torca del Carlista een van de grootste ondergrondse zalen ter wereld. Voor bezoekers is dat vooral een waarschuwing. Let op: er liggen dicht bij de paden open schachten van tientallen meters diep, soms half onder de begroeiing. Blijf op de gemarkeerde routes en laat kinderen niet vooruit rennen, zeker niet bij mist.

Het beukenbos loopt tot een meter of duizend

De hellingen zijn tot ongeveer 1.000 meter begroeid met beuk, eik en hulst; daarboven wordt het kale kalksteen met grasvlakken. De kleuren in de tweede helft van oktober en begin november zijn de beste van het jaar. Een rondwandeling door het bos vanaf La Gándara of Asón kost twee tot drie uur en ongeveer 400 hoogtemeters. Toegang is gratis en er zijn geen slagbomen of kaartjes. Neem water mee: er staan geen kiosken en de dorpen in de Sobavallei hebben samen een handvol cafés.

De Puerto de la Sía ligt op ruim 1.200 meter

De weg uit Burgos naar het dal klimt in scherpe haarspeldbochten naar de Puerto de la Sía op ruim 1.200 meter, met bovenop een parkeerplaats en uitzicht over de hele vallei. Vanaf de pas lopen paden over de kam, langs de pozos de nieve waarin vroeger sneeuw werd bewaard om ijs naar de kust te brengen. Rijden kost niets. In de winter en het vroege voorjaar ligt er sneeuw en wordt de pas gesloten; dat gebeurt gemiddeld op een handvol dagen per jaar. Vanaf boven is de wandeling naar de Picón del Fraile drie tot vier uur heen en terug, over open terrein zonder schaduw.

Boven het park cirkelen vale gieren

Op de kliffen broeden vale gieren, die je vrijwel elke dag ziet zweven zodra de zon de hellingen opwarmt. Verder zitten er steenarenden en, in de steilste delen, gemzen; in de rivier leven otters. Kijken kost niets en gaat het beste tussen 10.00 en 14.00 uur, als de thermiek op gang is; vanaf het uitkijkpunt boven La Gándara zit je op ooghoogte met de vogels. Een verrekijker maakt het verschil. De Pasiegos in het dal houden koeien en paarden vrij in de bergen, met kuddebeschermingshonden erbij; loop er rustig omheen en houd je eigen hond aangelijnd. Hun cabañas pasiegas, de stenen schuren met een stal beneden en hooi boven, staan over de hele helling verspreid.

Bij Ramales de la Victoria liggen grotten met prehistorische tekeningen

Aan de noordrand van het park ligt Ramales de la Victoria, met in de Cueva de Covalanas met rode oker getekende hinden en paarden van ongeveer 20.000 jaar oud. Ze horen sinds 2008 bij een werelderfgoedgroep van grotkunst in Noord-Spanje. Entree kost enkele euro's en je moet vooraf reserveren, want er gaan maar acht personen tegelijk naar binnen en de rondleiding duurt drie kwartier. Het is er 10 graden en de vloer is nat en ongelijk; met kinderen onder de zes is dit niet te doen.

De lange route dwars door de streek loopt er doorheen

Door het park loopt een gemarkeerde langeafstandsroute die Cantabrië van de kust naar het binnenland doorkruist. De etappe van Ramales via Arredondo naar Asón is ongeveer 18 kilometer met 800 hoogtemeters en kost zes tot zeven uur. Overnachten kan in de dorpen; een eenvoudige kamer kost 50 tot 80 euro. Doe deze etappe niet bij aangekondigde regen: het kalksteen wordt spekglad en de beken die je kruist lopen binnen een uur vol. Bij twijfel is de wandeling langs de Asón in het dal het alternatief.

Praktisch

Het park ligt op ongeveer 60 kilometer van Santander en 70 van Bilbao, in beide gevallen ruim een uur rijden over bochtige wegen via Ramales. Op beide steden wordt vanuit Nederland gevlogen in ongeveer twee uur. Spanje betaalt met de euro. Mei, juni, september en oktober zijn de beste maanden met 15 tot 24 graden. In juli en augustus is het aan de kust druk, maar hierbinnen blijft het rustig; wel hangt er dan vaker ochtendmist die pas tegen elven optrekt. Vertrek in dat geval later, in plaats van in de mist te gaan lopen.