Kust, kastelen en knusse dorpen in Le Marche met kinderen

Het waterpark dat erbij wordt genoemd ligt vierhonderd kilometer verderop

Canevaworld, dat in lijstjes over Le Marche opduikt, ligt bij Lazise aan het Gardameer en dus ruim 400 kilometer naar het noordwesten. In Marche zelf staat geen enkel groot pretpark, en dat is meteen het eerlijkste dat over deze regio met kinderen te zeggen valt. Wat er wel is: een van de grootste grotzalen van Europa bij Genga, een kust met kliffen bij de Monte Conero, een gaaf kasteel in Gradara en een dierentuin bij Falconara. De regio meet ongeveer 9.400 vierkante kilometer en is een van de minst bezochte van Italië. Dit artikel behandelt de uitjes met kinderen, met prijzen, leeftijden en afstanden. Italië betaalt met de euro.

In de Abisso Ancona bij Frasassi past de Dom van Milaan

Speleologen vonden dit grottenstelsel in 1971. De eerste zaal, de Abisso Ancona, is ongeveer 180 meter hoog en 120 bij 180 meter in de vloer, waarmee de hele Dom van Milaan erin zou staan. De bezoekersroute door de Grotta Grande del Vento is ongeveer 1,5 kilometer en volledig aangelegd met paden en leuningen. Entree kost rond de 18 euro voor volwassenen en 13 euro voor kinderen; de rondleiding duurt vijf kwartier en vertrekt op vaste tijden. Het is er het hele jaar 14 graden, dus neem een jas mee, ook in augustus. Vanaf een jaar of zes gaat de gewone route prima; voor de routes met overall, helm en kruipgangen geldt een ondergrens van twaalf jaar. Boven de ingang staat in een rotsspleet het achthoekige Tempio del Valadier uit 1828.

Bij Sirolo en Numana liggen witte kiezelbaaien onder de kliffen

De Monte Conero valt met 572 meter recht in de Adriatische Zee, en dat is aan deze verder kaarsrechte zandkust uitzonderlijk. Onder de wanden liggen baaien met witte kiezel en helder water, met de Spiaggia delle Due Sorelle als bekendste. De stranden zijn gratis; een ligbed met parasol kost 15 tot 25 euro per dag. Naar de Due Sorelle gaat alleen een bootje, vanuit Numana, van juni tot half september, voor 15 tot 25 euro per persoon. Let op: bij Sirolo daal je over trappen en paden van vijf tot vijftien minuten naar het water, en met kleine kinderen en koelboxen is dat elke dag een klim terug. Voor peuters zijn Senigallia en Porto San Giorgio makkelijker: vlak, fijn zand en strandtenten aan de boulevard.

Het kasteel van Gradara is compleet met muren, poort en weergang

Deze burcht op een heuvel vlak bij de kust bij Pesaro heeft een dubbele ringmuur, een ophaalbrug en een binnenplaats, en is een van de gaafste van Midden-Italië. Hier zouden Paolo en Francesca zijn vermoord, het paar dat Dante in de vijfde zang van de Hel beschrijft; in de kamers hangen wapens en meubels. Entree kost rond de 8 euro voor volwassenen en de helft voor kinderen; het is van dinsdag tot zondag open van 8.30 tot 19.30 uur. Reken op anderhalf uur, met de weergang over de muren erbij. In juli en augustus zijn er avonden met ridderspelen en vuurspuwers, die apart kosten en rond 21.00 uur beginnen. Het dorp binnen de muren is autovrij.

Urbino ligt op een dubbele heuvel en heeft een lift

Het ommuurde stadje met het Palazzo Ducale van Federico da Montefeltro staat volgens Unesco sinds 1998 op de werelderfgoedlijst, en binnen de muren gaat vrijwel elke straat steil omhoog. Voor kinderen zijn de leukste stukken de wenteltrappen, de kelders met de paardenstallen en het torentje met uitzicht. Het paleis kost rond de 10 euro en is van dinsdag tot zondag open van 8.30 tot 19.15 uur; reken op twee uur. Het geboortehuis van Rafaël kost rond de 4 euro. Let op: met een kinderwagen is dit stadje zwaar. Vanaf het parkeerterrein aan het Borgo Mercatale onder de stad gaat een lift naar de bovenrand, die je ongeveer vijftig hoogtemeters scheelt en enkele tientallen centen kost.

In het zuiden worden dorpen na de bevingen van 2016 nog hersteld

In de Monti Sibillini op de grens met Umbrië richtten de aardbevingen van augustus en oktober 2016 zware schade aan; Visso, Ussita en Castelsantangelo sul Nera zijn nog deels afgezet en het herstel loopt door. Aan de kant van Amandola, Sarnano en Montefortino is meer open en is ook het aanbod aan huizen groter. Het nationale park zelf is gratis toegankelijk. Met kinderen werken de korte routes: de Lame Rosse bij het Lago di Fiastra zijn 3 kilometer heen met 200 hoogtemeters, en in het meer mag je op aangewezen stukken zwemmen. Vanaf de kust rijd je er anderhalf tot twee uur heen. Kijk vooraf na welke dorpen open zijn, want dat verschilt per plaats en verandert per jaar.

Op de Piazza del Popolo van Ascoli Piceno mag gerend worden

Het hele oude centrum van deze stad in het zuiden is uit travertijn opgetrokken, ook de straatstenen, en het rechthoekige plein met de dubbele zuilengangen is volledig voor voetgangers. Aan de korte kant staat het Palazzo dei Capitani uit de dertiende eeuw en ernaast het Caffè Meletti uit 1907. Rondlopen kost niets en een ijsje kost 2 tot 3 euro. Twee zondagen per jaar, in juli en augustus, wordt de Quintana gehouden, een steekspel met ruiters en een optocht van ruim duizend mensen in vijftiende-eeuwse kleding; tribunekaarten kosten 15 tot 35 euro en de optocht op straat is gratis. Een portie olive all'ascolana, gefrituurde gevulde olijven, kost 5 tot 8 euro en is voor kinderen meestal een schot in de roos.

De maccheroncini van Campofilone zijn dunner dan een millimeter

In dit dorp boven de zuidkust wordt al eeuwen een eiernoedel gemaakt die met de hand tot draden van minder dan een millimeter wordt gesneden, met veel eieren en zonder water. Hij kookt in ongeveer een minuut, en die minuut is meteen wat kinderen aan een kookles leuk vinden. Een workshop voor gezinnen kost 30 tot 60 euro per persoon, duurt twee tot drie uur en gaat op afspraak. De kinderen rollen zelf deeg uit en draaien aan de snijder. Een pak van de gedroogde variant kost in de winkel 4 tot 8 euro en gaat maanden mee, wat een praktischer souvenir is dan het meeste andere.

Bij regen zijn er drie plekken waar aanraken mag of moet

In de Mole Vanvitelliana in Ancona zit het Museo Tattile Omero, een museum waar je de beelden juist wel moet aanraken en waar kopieën van onder meer de David staan; toegang is gratis en het is van dinsdag tot zondag open. In Fabriano staat het Museo della Carta, waar sinds de dertiende eeuw papier met watermerk wordt gemaakt en waar een molenaar het voordoet; entree kost rond de 9 euro. Onder Camerano ligt een stelsel van uitgehakte gangen en zalen in de zachte steen, alleen met gids te bezoeken voor rond de 10 euro, en een rondgang duurt een uur. De dierentuin van Falconara Marittima bestaat sinds 1969, beslaat ongeveer 12 hectare en kost rond de 14 euro voor volwassenen en 10 euro voor kinderen.

Praktisch

Vanuit Nederland vlieg je in ongeveer twee uur op Ancona, of met meer keuze op Bologna en dan anderhalf uur zuidwaarts rijden. Langs de kust loopt één spoorlijn met stations in Pesaro, Senigallia, Ancona, Porto San Giorgio en San Benedetto del Tronto, en een rit tussen twee badplaatsen kost enkele euro's. Voor het binnenland heb je een auto nodig; een huurauto kost 40 tot 70 euro per dag en de heuvelstadjes hebben autoluwe zones met camera's, dus parkeer buiten de muren. Mei, juni en september geven 22 tot 28 graden. In juli en augustus is het 30 tot 35 graden en zitten de stranden vol met Italiaanse gezinnen, want dit is vooral een binnenlandse bestemming; buiten die twee maanden is het op de meeste plekken rustig.