Vakantiehuis huren in Noord-Portugal

Wat je moet weten over Noord-Portugal

Noord-Portugal is het deel van het land boven de Douro, met Porto als hoofdstad, en het is groener, natter en koeler dan de Algarve waar de meeste Nederlanders heen gaan.

Dat groen heeft een reden: de Atlantische depressies lopen hier tegen de bergen op, en de Minho in het uiterste noorden is een van de natste streken van Zuid-Europa.

Het weer, gemeten bij Braga: juli komt op 28,3 graden bij 4,7 regendagen, augustus op 28,1 bij 3,3 en dat is de droogste maand van het jaar, juni op 24,0 bij 9,7 en september op 24,5 bij 10,3. December is met 17,1 regendagen de natste maand en januari blijft op 13,4 graden.

Wat er te kiezen valt: een quinta, het Portugese landhuis met wijngaard, een vakantiehuis in een granieten dorp, een appartement in Porto, of een vakantiewoning op een vakantiepark of camping aan de kust. Overnachten voor één nacht kan overal in de pensions en residenciais, waar een losse overnachting gewoon te boeken is; een vakantiehuisje huren gaat er per week.

Wie hier een vakantie plant, ruilt gegarandeerde zon in voor landschap, eten en prijzen die aanzienlijk lager liggen dan in het zuiden.

Waar Noord-Portugal ligt

De streek beslaat het hele land boven de Douro en valt uiteen in vier stukken die weinig op elkaar lijken.

De Minho ligt in het uiterste noordwesten, tussen de rivier de Minho aan de Spaanse grens en Porto: groen, heuvelachtig, met wijngaarden aan draadstellingen en dorpen van graniet.

De kust, de Costa Verde, loopt van Caminha tot Espinho, met brede zandstranden en een oceaan die koud is.

Het Douro-dal loopt landinwaarts vanaf Porto, met terrassen van wijnstokken tegen steile hellingen.

Trás-os-Montes ligt daarachter, in de noordoosthoek: hoog, droog, leeg en het minst bezocht van heel Portugal.

Hoe je er komt: vliegen op Porto duurt ongeveer twee uur en drie kwartier, met veel directe vluchten.

Wat je ter plekke nodig hebt: een auto, behalve als je alleen in Porto blijft. De treinlijn langs de Douro is een uitzondering, want die rijdt langs het water tot Pocinho en is een bezienswaardigheid op zich.

En de afstanden zijn klein: van Porto naar Braga is een uur, naar het nationale park anderhalf uur, en naar het diepe Dourodal twee uur.

Porto

De tweede stad van Portugal ligt op een helling boven de riviermonding van de Douro en is compacter dan mensen verwachten.

Wat je ziet: de Ribeira aan het water, met de gekleurde huizen die op elke foto staan; de Ponte Luís I, de dubbeldeksbrug van een leerling van Eiffel; en de Sé, de kathedraal boven op de heuvel.

Wat er verder is: het station São Bento met twintigduizend blauwe tegels in de hal, de boekwinkel Lello met haar trap, en de Torre dos Clérigos waar je bovenop kunt.

Wat er aan de overkant ligt: Vila Nova de Gaia, waar alle portlodges staan. Port rijpt daar en niet in het Dourodal, omdat het klimaat aan de rivier constanter is; rondleidingen met proeverij zijn er goedkoop.

Wat je eet: de francesinha, een tosti met vlees onder een laag kaas en een saus van bier en tomaat, die je met een vork eet en waarna je niets meer hoeft.

Wat de stad de laatste jaren doet: hard groeien in bezoekersaantallen, met stijgende huren en veel kortetermijnverhuur in het centrum.

Wat je nagaat: het centrum ligt op een steile helling en de straten zijn van keien; met een kinderwagen of een slechte knie is dat elke dag werk.

En de zonsondergang bekijk je vanaf de bovenste dek van de brug of vanaf het klooster aan de overkant.

De Douro

Dit is het landschap waar de streek om bekendstaat en het is voor een groot deel met de hand gemaakt.

Wat er staat: terrassen van steen die tegen hellingen van veertig graden zijn aangelegd, over tientallen kilometers, om wijnstokken te kunnen planten waar anders niets groeit.

Wat het bijzonder maakt: de Douro is in 1756 door de markies van Pombal afgebakend en gereglementeerd, met grenspalen die de kwaliteitszones aangaven. Daarmee geldt het als het oudste beschermde en gereglementeerde wijngebied ter wereld, ouder dan Bordeaux of Chianti als afgebakend gebied. De wijnterrassen staan sinds 2001 op de Werelderfgoedlijst.

Wat je er doet: rijden over de N222 tussen Peso da Régua en Pinhão, die geregeld als een van de mooiste autoroutes van Europa wordt aangewezen; varen op de rivier met een rabelo of een rondvaartboot; en de trein nemen langs het water.

Waar je slaapt: op een quinta, een wijngoed dat kamers of een heel huis verhuurt, vaak met een zwembad met uitzicht over het dal.

Wat je proeft: port in alle soorten, en de stille wijnen van de Douro, die de laatste twintig jaar sterk zijn opgekomen.

Wat je nagaat: in juli en augustus loopt de temperatuur in het dal op tot ver boven de dertig graden, want het is een kom zonder wind.

En de druivenoogst in september is het moment waarop het dal het drukst en het levendigst is.

Peneda-Gerês

In het noorden ligt het enige nationale park van Portugal en dat is een reden op zich om hierheen te gaan.

Wat het is: ruim zeventigduizend hectare berggebied tegen de Spaanse grens, met granieten toppen, eikenbossen, watervallen en riviertjes waarin gezwommen wordt.

Wat je ziet aan mensenwerk: de espigueiros van Soajo en Lindoso, granieten graanschuurtjes op poten die op rijen op een rotsplateau staan en die op grafmonumenten lijken; ze zijn eeuwenoud en worden nog gebruikt.

Wat er verder ligt: de Romeinse weg met mijlpalen die dwars door het park loopt, de stuwmeren, en dorpen als Pitões das Júnias met een kloosterruïne.

Wat er leeft: wilde paarden, de garrano, en de Iberische wolf, al zie je die niet.

Wat je er doet: wandelen, zwemmen in de natuurlijke poelen die hier lagoas heten, en rijden over de bergwegen.

Waar je op let: de wegen zijn smal en bochtig, en de aanrijtijden zijn langer dan de kaart aangeeft. In de zomer is het bij de bekende zwemplekken druk en zijn de parkeerplaatsen klein.

En de rest van het jaar is dit een van de leegste gebieden van West-Europa.

Braga, Guimarães en de Minho

Tussen Porto en het park liggen twee steden die de geschiedenis van het land vertellen.

Guimarães heet de wieg van Portugal: hier werd Afonso Henriques geboren, die zich in de twaalfde eeuw tot eerste koning uitriep. Het centrum staat op de Werelderfgoedlijst en is compact, met een burcht, een hertogelijk paleis en pleinen met balkons.

Braga is de kerkelijke hoofdstad, met een kathedraal die uit de elfde eeuw stamt en met Bom Jesus do Monte erboven: een barokke trappartij van meer dan vijfhonderd treden in zigzag, met fonteinen op elk bordes. Er is een kabeltrein uit 1882 naartoe die op waterballast werkt en die nog altijd zo rijdt.

Wat de Minho verder is: het gebied van de vinho verde, de jonge, licht bruisende wijn die hier van hooggeleide druiven wordt gemaakt.

Wat je aan de kust doet: Viana do Castelo met zijn kerk op de heuvel, en de stranden bij Esposende en Ofir.

Wat de streek in de zomer bijzonder maakt: de romarias, dorpsfeesten met processies, vuurwerk en muziek, waarvan die van Viana in augustus de bekendste is.

En de granieten dorpen met balkons vol bloemen zijn het beeld dat mensen van deze streek onthouden.

Wat voor vakantiehuis huur je hier

Het aanbod in het noorden is anders dan in de Algarve en aanzienlijk goedkoper.

De quinta is de kenmerkende vorm: een landhuis met land eromheen, vaak met wijngaard, dat als geheel of per appartement verhuurd wordt, meestal met zwembad.

Het granieten dorpshuis is de tweede: een oud huis van steen met dikke muren, verbouwd tot vakantiehuis, koel in de zomer en met een kachel voor de winter. Zo'n huisje voor twee kost hier een fractie van hetzelfde aan de Algarve.

Het appartement in Porto is de derde, en dat is de duurste categorie geworden.

En aan de kust staan campings en een vakantiepark met bungalows en mobilhomes, met de oceaan ernaast.

Wat je nagaat: of het zwembad verwarmd is, want in mei, juni en oktober is het water in een onverwarmd bad hier fris; of er verwarming in huis is, want de winters zijn zacht maar de huizen zijn slecht geïsoleerd en de vochtigheid is hoog.

Wat je verder nagaat: hoe steil en hoe smal de weg naar het huis is, en of er een oprit is, want in de bergdorpen komt niet elke auto tot aan de deur.

En vraag naar het mobiele bereik in de bergen, want dat is in delen van Trás-os-Montes en het park mager.

De oceaan en de stranden

De kust van Noord-Portugal is lang en leeg, en dat heeft een keerzijde.

Wat je krijgt: brede zandstranden met duinen, van Espinho tot aan de Spaanse grens, en zelden vol.

Wat het water doet: de Atlantische Oceaan is hier koud. In augustus komt de zee zelden boven de negentien graden, en met noordenwind zakt hij verder door de opwelling van koud dieptewater.

Wat dat betekent: dit is surfwater en geen zwemwater, tenzij je van fris houdt. Een wetsuit is hier geen overdrijving.

Wat er verder speelt: er staat branding en er zijn muistromen; Portugal werkt met een vlaggensysteem en bewaakte stranden hebben in het seizoen een badmeester.

Waar het aangenamer is: de riviermondingen en de lagunes, waar het water ondieper en warmer is, en de rivieren in het binnenland, waar in de zomer bij de praias fluviais gezwommen wordt: aangelegde rivierstranden met een steiger en soms bewaking.

Wat die rivierstranden zo prettig maakt: het water is er twee tot vier graden warmer dan de oceaan en er staat geen golfslag.

En bij Gerês liggen de mooiste, met rotspoelen en watervallen.

Eten en drinken

Noord-Portugal is de streek waar de Portugese keuken het stevigst is en het goedkoopst.

Wat je eet: bacalhau, gezouten kabeljauw, waarvan men zegt dat er voor elke dag van het jaar een bereiding is; caldo verde, een soep van aardappel en fijngesneden boerenkool met een plak worst; en in Porto de francesinha.

Wat er van het land komt: het rundvlees uit Trás-os-Montes en de Minho, de worsten en de gerookte ham uit de bergen, en in de winter de cozido, een stoofpot van alles wat het varken te bieden heeft.

Wat je drinkt: vinho verde uit de Minho, licht en fris en met weinig alcohol; de rode wijn uit de Douro; en port.

Wat je 's ochtends doet: koffie aan de toonbank met een pastel de nata, voor een bedrag dat in West-Europa niet meer bestaat.

Waar je eet: in de tascas, de buurtrestaurants met een dagmenu, waar het middagmenu inclusief soep, hoofdgerecht en koffie een vast en laag tarief heeft.

Wat je in het najaar meemaakt: de magusto's, kastanjefeesten rond Sint-Maarten, met geroosterde kastanjes en jonge wijn.

En de porties zijn ruim: een meia dose, halve portie, is voor de meeste mensen genoeg.

Trás-os-Montes, de lege hoek

Achter de bergen ligt het deel van Portugal dat het minst bezocht wordt en het meest verrast.

Wat het is: het noordoosten, letterlijk achter de bergen, met hoogvlaktes rond de zeshonderd tot negenhonderd meter, en een klimaat dat de Portugezen zelf omschrijven als negen maanden winter en drie maanden hel.

Wat er ligt: het Nationale Park Montesinho bij Bragança, met dorpen waar nog met ezels wordt gewerkt; het Douro Internacional, waar de rivier de grens met Spanje vormt in kloven van vierhonderd meter diep, met gieren en zwarte ooievaars.

Wat er groeit: amandelbomen die in februari en maart bloeien, olijven, kastanjes, en de druiven voor port aan de zuidkant.

Wat je eet: het gerookte vlees en de worsten van de bergdorpen, en in de winter de posta mirandesa, een dik stuk rundvlees van het lokale ras.

Wat er cultureel is: Miranda do Douro, waar het Mirandees wordt gesproken, een eigen taal die in 1999 officieel is erkend als tweede taal van Portugal.

Wat je nagaat: de afstanden zijn groot, de dorpen lopen leeg, en voorzieningen zijn schaars; tank op tijd en reken op langere rijtijden.

En dat is precies waarom je hier op een wandeling niemand tegenkomt.

Wanneer ga je

Juli komt op 28,3 graden bij 4,7 regendagen en augustus op 28,1 bij 3,3; augustus is daarmee de droogste maand van het jaar.

Wat dat betekent: de zomer is hier warm en droog, met minder hitte dan de Algarve en aangenamer om in te wandelen.

Juni geeft 24,0 graden bij 9,7 regendagen en september 24,5 bij 10,3; september is een goede maand, met de oogst in de Douro en warmer zeewater.

Mei komt op 21,9 graden bij 10,6 dagen en is de mooiste maand voor het landschap, met alles in bloei.

December is met 17,1 regendagen de natste maand, gevolgd door oktober met 16,1 en november met 14,2. Het najaar en de winter zijn hier echt nat, en dat is precies waarom de streek zo groen is.

Januari blijft op 13,4 graden; het vriest er zelden aan de kust, maar in Trás-os-Montes en op de bergen wel.

En wie voor de wijn komt: de oogst valt in september, de kastanjes in november, en de vinho verde is in het voorjaar op zijn frisst.

Wat het kost en wat je nagaat

Noord-Portugal is aanzienlijk goedkoper dan de Algarve en dan Lissabon, met Porto als uitzondering.

Wat de accommodatie kost: een quinta of dorpshuis met zwembad ligt hier ruim onder het niveau van de zuidkust, ook in augustus.

Wat er bij komt: de toeristenbelasting per persoon per nacht in Porto en enkele andere gemeenten, en de eindschoonmaak.

Wat de huurauto kost: die heb je nodig, en let op de tolwegen. De A28 en andere snelwegen in het noorden werken met elektronische tol op kenteken; huurauto's hebben daar meestal een regeling voor tegen een dagtarief, en zonder die regeling krijg je maanden later een rekening.

Wat je ter plekke uitgeeft: eten en drinken zijn goedkoop, entree voor de portlodges en musea is redelijk, en benzine is duurder dan in Nederland.

Waar je op bespaart: buiten juli en augustus komen; in het binnenland slapen in plaats van in Porto; en het dagmenu tussen twaalf en drie nemen.

Wat je nagaat voordat je boekt: of het zwembad verwarmd is; of er verwarming in huis is buiten de zomer; hoe smal de weg naar het huis is; en of de huurauto een tolregeling heeft.

Wat de eerlijke nadelen zijn: het regent hier veel buiten de zomer, de oceaan is koud, de huizen zijn slecht geïsoleerd en vochtig, en zonder auto kom je nergens. Wat daar tegenover staat: een landschap dat in Portugal zijn gelijke niet kent, het oudste beschermde wijngebied ter wereld, eten dat uitstekend en spotgoedkoop is, en stranden waar in augustus niemand ligt.

Samengesteld uit ons actuele woningaanbod, OpenStreetMap, Wikipedia en Wikivoyage (CC BY-SA) en Open-Meteo-klimaatdata.