Huisjes wellness

Wellness in Europa: wat je moet weten

Een wellness-vakantiehuis is een huis waarin de ontspanning binnen zit in plaats van buiten: een sauna, een bubbelbad en soms een eigen binnenzwembad, allemaal privé. Je hoeft nergens heen, je hoeft geen entree te betalen en je deelt het met niemand.

Het is de vakantievorm van het koude halfjaar. Van oktober tot maart zijn dit de eerst geboekte huizen, en in de zomer zijn ze vaak juist voordelig omdat de wellness dan nauwelijks meeweegt.

Het aanbod is het grootst in Duitsland en Denemarken, gevolgd door Oostenrijk en Frankrijk. In Nederland zit het vooral bij kleine wellnesshuisjes voor twee personen en bij grote groepsaccommodaties, in Drenthe, op de Veluwe, in Limburg en in Zeeland.

Op deze pagina staat wat er allemaal onder wellness valt, waar het aanbod zit, wat het kost, hoe het zich verhoudt tot een dagje sauna en welke vragen je stelt voordat je een vakantiehuisje met wellness boekt.

Wat valt er onder wellness

De term is ruim, en in het aanbod betekent hij meestal een combinatie van twee of meer van de volgende dingen.

Een sauna: een Finse cabine van tachtig tot negentig graden, een infraroodcabine van vijfenveertig tot zestig graden, of een stoomcabine. Ze verschillen in opwarmtijd en in ervaring.

Een bubbelbad: een ingebouwde jacuzzi op het terras, een houten hottub in de tuin of een whirlpool in de badkamer.

Een binnenzwembad: in Denemarken en Duitsland bij grotere huizen gebruikelijk, verwarmd en het hele jaar bruikbaar.

Daarnaast kom je een dompelton, een buitendouche, een massagestoel of een relaxruimte tegen.

Wat je dus doet voordat je boekt: uitzoeken wélke combinatie het huis heeft. Een huis dat "wellness" heet en alleen een infraroodcabine in de badkamer heeft, is iets anders dan een huis met een buitensauna, een hottub en een binnenbad. Beide bestaan onder dezelfde noemer.

Waar zit het aanbod

De verdeling volgt de saunacultuur van Noord-Europa, en dat pakt gunstig uit qua rijafstand.

Duitsland heeft het grootste aanbod: het Zwarte Woud, de Eifel, het Sauerland, de Harz, Beieren en de Oostzeekust. Een wellnessgedeelte in een vakantiehuis is daar heel gewoon, en de Duitsers nemen het serieus.

Denemarken is voor zijn omvang uitzonderlijk. Deense vakantiehuizen aan de west- en oostkust zijn gebouwd voor het najaar en de winter: sauna, bubbelbad en binnenbad in één huis is er bijna standaard bij de grotere woningen.

Oostenrijk heeft het bij chalets en appartementen in de skigebieden, waar het bij het naskiën hoort.

Frankrijk volgt met chalets in de Alpen en de Vogezen en wellnesshuizen in de Ardennen en het binnenland.

En Nederland heeft twee categorieën: het wellnesshuisje voor twee, en de groepsaccommodatie met sauna en zwembad. Beide zijn in het laagseizoen maanden vooruit weg.

Voor wie het werkt

Er zijn twee groepen die dit boeken, en ze zoeken een ander huis.

Stellen zoeken het kleine wellnesshuisje: een huisje voor twee met een infraroodcabine of een kleine sauna, een bubbelbad en een open haard, ergens in het bos of aan zee. Voor een lang weekend is dat de meest gevraagde vorm die er is, en in november, februari en rond de feestdagen zijn ze het eerst weg.

Groepen zoeken het grote huis: een boerderij of landhuis voor tien tot dertig personen met een sauna, vaak een binnenbad en een grote gemeenschappelijke ruimte. Voor een familieweekend of een vriendengroep is de wellness dan de reden dat iedereen op één plek blijft in plaats van eropuit te gaan.

Gezinnen met kinderen zitten daar tussenin: een sauna wordt door kinderen weinig gebruikt, maar een verwarmd binnenbad is voor hen precies wat een vakantie in de winter draaglijk maakt.

Kies dus op het onderdeel dat je echt gaat gebruiken, niet op het woord wellness.

Wanneer is het seizoen

De winter is hier het hoogseizoen, en dat is precies het omgekeerde van een huis aan zee.

Van oktober tot maart piekt de vraag, met de kerstvakantie, oud en nieuw en de krokusvakantie als drukste weken. Wie in die periode wil, boekt maanden vooruit.

De rustigste en goedkoopste momenten zijn doordeweekse dagen buiten de schoolvakanties in november, januari en maart. Dan huur je hetzelfde huis voor een fractie, en dan is het weer buiten precies zoals je het wilt hebben.

In de zomer weegt de wellness nauwelijks mee in de prijs. Een huis met sauna en bubbelbad kost in juli vaak weinig meer dan hetzelfde huis zonder, en dat is een onderschatte manier om goedkoop luxe te huren.

Wat het najaar extra maakt: de bossen kleuren, het wordt vroeg donker en een avond in de sauna met de open haard erna is dan precies waarvoor je gaat.

Wat kost het vergeleken met een dagje sauna

Deze rekensom is de reden dat veel mensen dit boeken, en hij valt vaak gunstiger uit dan verwacht.

Een dagentree in een saunacomplex kost per persoon een flink bedrag, en met vier personen en twee dagen loopt dat snel op. Een vakantiehuisje met eigen sauna en bubbelbad voor een lang weekend zit daar meestal onder, en je hebt er drie dagen onbeperkt gebruik van plus een huis erbij.

Voor een groep pakt het nog gunstiger uit: één huis met wellness voor tien personen kost per persoon minder dan tien dagentrees.

Let wel op de bijkomende posten. Bij sommige adressen is het gebruik van sauna of bubbelbad een betaalde optie, per verblijf of per keer, vanwege de energiekosten. Bij houtgestookte varianten komt er hout bij.

Borg en eindschoonmaak liggen bij wellnesshuizen soms hoger.

En vergelijk het eerlijk: een saunacomplex heeft stoombaden, opgietingen en een zwembad die je thuis niet krijgt. Een eigen huis heeft privacy, geen tijdslot en geen andere mensen.

Privé wellness of wellness op een park

Het verschil is groot en het staat lang niet altijd duidelijk in de beschrijving.

Privé betekent dat de sauna, de tub of het bad bij het huis hoort en alleen van jullie is. Je gebruikt hem wanneer je wilt, je hoeft niets te reserveren en je zit er in je eigen tempo.

Op een park is de wellness vaak centraal: een saunaruimte of een zwembad voor alle gasten, soms met tijdslots of tegen bijbetaling. Dat is goedkoper en meestal groter, maar het is een ander product.

Er is ook een tussenvorm: een huisje op een park met een eigen sauna én toegang tot het parkzwembad. Voor gezinnen is dat vaak de beste combinatie.

Vraag dus altijd: is de wellness in het huis of op het terrein, en moet ik reserveren of bijbetalen.

En let op de openingstijden van een centrale wellnessruimte buiten het seizoen; die zijn vaak beperkter dan in de vakanties, precies wanneer jij er bent.

Thermen en kuuroorden in de omgeving

Een wellnesshuis wordt beter als de streek zelf ook iets te bieden heeft, en in een paar landen is dat een hele cultuur.

Duitsland heeft tientallen plaatsen met Bad in de naam, en dat is geen toeval: het staat voor een erkend kuuroord met thermale bronnen. Bad Bentheim, Bad Nieuweschans net over de grens, de Eifel en Beieren zitten er vol mee, met grote thermen die je voor een dag bezoekt.

Oostenrijk heeft de Therme-cultuur in Stiermarken en Burgenland, met complexen die om een warmwaterbron heen gebouwd zijn.

Hongarije en Tsjechië zijn de klassieke kuurlanden, met Boedapest en Karlsbad als bekendste namen, en met prijzen die ver onder de West-Europese liggen.

In Frankrijk zijn het de stations thermales in de Pyreneeën, de Auvergne en de Vogezen.

Wie een wellnesshuis boekt in zo'n streek, combineert het eigen bad met een dag in een echt thermencomplex, en dat is samen meer dan elk apart.

Wellness en buiten zijn

De beste wellnessvakanties combineren binnen en buiten, en dat is geen toeval: het effect van een sauna komt pas als je ervoor iets gedaan hebt.

De klassieke combinatie is een dag wandelen en een avond in de warmte. In de Eifel, het Sauerland, de Harz, het Zwarte Woud en de Ardennen is dat de vaste opzet van een najaarsweekend.

Aan de Deense en Duitse kust is het een dag wind en strand, gevolgd door de sauna, en dat werkt in november beter dan in juli.

In de skigebieden van Oostenrijk, Frankrijk en Italië is het naskiën, en daar is de wellness bijna standaard bij het appartement.

En in eigen land: een dag fietsen in Drenthe of over de Veluwe, of een strandwandeling in Zeeland, met een huisje met sauna aan het eind.

Kies dus niet alleen op het huis maar ook op wat je overdag doet. Een wellnesshuis in een streek waar je niet naar buiten wilt, gebruik je maar half.

Met kinderen en met gezondheid

Een wellnesshuis is niet automatisch geschikt voor iedereen, en dat is goed om vooraf te weten.

Kinderen kunnen mee in de sauna, maar korter en lager: op de onderste bank, een paar minuten, altijd met een volwassene erbij. Voor baby's en peuters wordt het afgeraden, en een bubbelbad van achtendertig graden is voor hen te warm.

Wat wél voor het hele gezin werkt is een verwarmd binnenzwembad. Dat is in Denemarken en Duitsland vaak onderdeel van hetzelfde huis, en het is de reden dat gezinnen daar in de winter naartoe gaan.

Voor zwangeren en voor mensen met hart- en vaatklachten of een lage bloeddruk geldt: overleg met een arts en forceer niets.

Praktisch: zorg dat kinderen niet alleen bij een ingeschakelde sauna of een open bubbelbad kunnen. Vraag of er een kinderslot of tijdschakelaar op zit; bij nieuwere installaties is dat vaak zo.

En reken op handdoeken. Veel verhuurders vragen eigen handdoeken voor de sauna en het bad, of verhuren ze apart.

Een wellnesshuisje in Nederland en vlakbij

Voor een weekend zonder ver reizen is dit een van de best bediende categorieen die er is, en het scheelt een halve reisdag.

In Nederland zitten de wellnesshuisjes vooral in Drenthe, op de Veluwe, in Limburg, in Zeeland en op de Waddeneilanden. Het gaat meestal om huisjes voor twee met een infraroodcabine of kleine sauna en een bubbelbad, en om groepsaccommodaties met sauna en binnenbad.

Net over de grens ligt het grootste deel van het aanbod: de Eifel en het Sauerland op drie tot vier uur, de Belgische Ardennen op twee tot drie, en het Munsterland op twee. Daar krijg je voor hetzelfde geld doorgaans meer huis en vaker een echte buitensauna.

Denemarken is de verste van de korte opties, met vijf tot acht uur rijden, en tegelijk de meest complete: sauna, bubbelbad en binnenbad in een huis in de duinen is daar geen uitzondering.

Voor een lang weekend is de rekensom simpel: hoe korter de rit, hoe meer avonden je er echt gebruik van maakt. Vier uur rijden voor twee nachten is zonde van de tijd.

Waar je op let voordat je boekt

Bij wellness is het verschil tussen de foto en de praktijk groter dan bij vrijwel elk ander kenmerk, dus vraag door.

Vraag wat er precies is: welk type sauna, wat voor bubbelbad, en of er een binnenbad bij zit.

Vraag of het privé is of gedeeld, en of het gebruik is inbegrepen of bijbetaald wordt.

Vraag of alles het hele jaar in bedrijf is; buitentubs staan in de winter soms uit, en dat is precies je seizoen.

Vraag naar de opwarmtijd en of de installatie bij aankomst al aanstaat.

Kijk naar de capaciteit: een cabine voor twee en een tub voor twee zijn met vier personen geen ontspannen avond.

Controleer of er een afkoelmogelijkheid is, want zonder koude douche of buitenlucht mist de sauna zijn helft.

En lees de recensies specifiek op de woorden sauna, jacuzzi en zwembad. Daar staat of het werkte, of het schoon was en of het warm genoeg werd.

Samengesteld uit ons doorlopend gemeten aanbod in 13 landen.